گاهنامه
«گاهنامه ش » لذتی که از علم حاصل می شود بی آلایش است. ( افلاطون 9 )
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
- TH 232 ( توریوم 232 ) با نیمه عمر 1010 × 41/1 بیشترین نیمه عمر را در بین عناصر دارد.
- اسمیم با چگالی 3 g/m 22/48 سنگینترین عنصر است.
- هلیوم پایین ترین نقطه ذوب و جوش را دارد.
گزنون بیشترین ایزوتوپها را دارد( 26 ایزوتوپ)
- گوگرد بیشترین تعداد آلوتروپ را دارد( 14 آلوتروپ)
- فرانسیم بزرگترین شعاع اتمی را دارد( pm 2 )
- طلا بالاترین رسانایی الکتریکی را دارد.
- فلوتور بالاترین الکترونگاتیویته و سزیم کمترین قدرت الکترونگاتیویته را دارد.
- هیدروژن کوچکترین و سبک ترین عنصر و دارنده بیشترین تعداد ترکیبات است.
- تنگستن بالاترین نقطه ذوب 3409 و جوش 5659 ( درجه سانتیگراد) را دارد.
- منبع: Chemistry & Chemical
- - - - - - Reactivity
Philadelphia ; Saunders 1987
پلاستیک سبز
زندگی در جهان بدون پلاستیک بسیار دشوار است و در جامعه صنعتی پلاستیک اهمیت زیادی دارد. ولی از سوی دیگر این مواد به عنوان زباله های مقاوم به تجزیه میکروبی مشکلات زیست محیطی زیادی را به بار آورده اند و از این رو این تلاش ها ، فعالان صنعت پلاستیک را واداشته است تا بدنبال پلاستیک ها می باشند که مشکلات زیست محیطی کمتری را بوجود آمورد. پلاستیک هائی که با نور تجزیه می شوند پلاستیک هائی که در ساختمان خود نشاسته دارند و پلاستیک های میکروبی ؛ این پلاستیک ها که به نام پلاستیک سبز معروفند و به نظر می رسد که دوستان خوبی برای صنعت و طبیعت باشند در سال 1925 گروهی از دانشمندان کشف کردند که انواع زیادی از باکتری ها بسپار پلی - B- هیدروکسی بوتیرات را می سازند PHB) ) و در دهه هفتاد میلادی تحقیقات نشان داده که PHB بسیاری از خواص پلاستیک های نفتی را دارد.
در حال حاضر سه رویکرد برای تولید پلاستیک های سبز مطرح است :
1- تبدیل قندهای گیاه به پلاستیک
2- تولید پلاستیک درون میکروبها
3- پرورش پلاستیک در ذرت و دیگر گیاهان زراعی
در روش اول قند حاصل از ذرت و گیاهان دیگر به پلاستیکی به نام پلی لاکتیک PLA تبدیل می شوند میکروبها قند را به اسید لاکتیک تبدیل می کنند سپس مولکولهای اسید لاکتیک به طریق شیمیائی به صورت زنجیرهای پلاستیکی در می آیند.
در روش دوم خود میکروبها به طور مستقیم قند را به پلاستیک تبدیل می کنند برای مثال باکتریRalstonia
در روش سوم ژن هائی را که باعث تولید پلاستیک می شود وارد ژنوم گیاه می کنند به این ترتیب گیاه تراژن در کارخانه های تولید به پلاستیک تبدیل می شود.
در سال 1992 گروهی از پژوهشگران میشیگان برای نخستین بار گیاه رشادی را طوری دستکاری ژنتیکی کردند که توانستند نوعی PHA تولید کند.
سال بعد تولید PHA انعطاف پذیرتری در گیاه ذرت آغاز شد برای اینکه پلاستیک با تولید مواد غذائی رقابت نکند پژوهشگران بخشی از گیاه ذرت ( برگ ها و ساقه ها را که بطور معمول برداشت نمی شوند مورد توجه قرار دادند. )
از طرفی کلروپلاست برگ ، بهترین مکان برای تولید پلاستیک محسوب می شود اما چون کلروپلاست محل جذب نور است مقدار زیاد پلاستیک فتوسنتز را مهار می کند و بازده محصول را کاهش می دهد. چنین به نظر می رسد که PLA رویکرد نخست ، تنها پلاستیک با منشا گیاهی است که امکان رقابت با پلاستیک های نفتی را دارد و تولید این پلاستیک به انرژی کمتری نیاز دارد و بازده تولید آن بالا و در حدود 80 درصد است ولی گاز گلخانه ای زیادی تولید می کند.
میکروب ها پلاستیک های سبز را بطور کامل تجزیه می کنند به علاوه تغییر ساختمان مولکولی این پلاستیک ها به منظور تغییر خصوصیات آنها به سادگی امکان پذیر است در آینده پس از برداشت دانه های ذرات ساقه ها و برگ های برجای مانده به منظور استخراج پلاستیک از ساقه ها و برگ ها بقایای گیاهی جهت تولید برق و بخار مورد استفاده قرار می گیرد.
به این ترتیب ضرب المثل جدیدی وارد ادبیات جهان خواهد شد.
یک تیر( بذر ذرت ) و سه نشان ( دانه ذرت ، پلاستیک ، برق)
چرا شیر در اثر جوشیدن سر می رود؟
آیا تاکنون به این موضوع اندیشیده اید که چرا آب هنگام جوشیدن سر نمی رود ولی شیر سر می رود؟
وقتی شیر را روی حرارت گاز قرار می دهیم تا استانه نقطه جوش هیچ اتفاقی نمی افتد ولی مساله با آزاد شدن اولین حبابهای حاوی بخار شیر آغاز می شود هر چه دما بالا رود این حبابها هم با سرعت بیشتری شکل می گیرند وقتی سرعت تشکیل این حبابها از سرعت ترکیدنشان بیشتر شود حبابها روی هم جمع شده پس از مدتی بیرون می پرند البته این حبابها در آب هم ایجاد می شوند ولی با رسیدن به سطح آب می ترکند. علت در اینجاست که کشش سطحی شیر به سبب وجود چربیها و ترکیبات هیدروکربنی از آب بیشتر است و همین امر باعث مقاومت حبابها در برابر فشار بخار داخلی و افزایش عمر آنها می شود. برای جلوگیری از سر رفتن شیر حبابها را با هم زدن از بین می برند.
ولی سوال دیگری که پیش می آید این است که چرا شیر درون مایکروفر با آن که ممکن است دمایش خیلی زیاد باشد سر نمی رود؟ علت این است که مایکروفر با تولید امواج مایکروویو در فرکانسی خاص باعث حرکت نوسانی مولکولهای آب موجود در جسم و ایجاد اصطکاک و گرم شدن همگن و درونی آن می شود یعنی در هر لحظه همه نقاط مایع درون مایکروفر هم دما هستند پس آب یا شیر درون مایکروفر بی سر و صدا و بطور درونی شروع به گرم شدن می کند این گرم شدن می تواند تا چندین درجه بالا از نقطه جوش مایع ادامه پیدا کند بدون اینکه هیچ حبابی ظاهر شود این پدیده که ابر گرمایش نام دارد ویژه مایکروفر نیست و از یک واقعیت فیزیکی عمیقتر نتیجه می شود در واقع از نظر فیزیکی هیچ دلیلی برای ایجاد حباب بخار در یک سیال داغ وجود ندارد و یک عامل خارجی باید این کار را بکند به عبارت دیگر اگر محیط سیال همگن باشد و هیچ ناهمگونی و عارضه غیر یکنواختی در آن وجود نداشته باشد که بهانه ایجاد حباب شود حبابی در کار نیست و سیال بدون ایجاد حباب به گرم شدن ادامه می دهد.
انگشت نگاری، پدیده ای شیمیایی
اغلب هنگامی که ما اجسام را لمس می کنیم آثاری بر روی آن ها بر جای می ماند که آن را اثر انگشت می نامیم . اگر چه از اثر انگشتان اغلب بی توجه می گذریم ، ولی برای آشکار کردن آن ها باید از یک فرآیند شیمیایی یاری بجوییم. با ایجاد اثر انگشت بر روی یک کاغذ و پس از اجرای چند مرحله می توان اثر انگشت را قابل دیدن کرد. به طوری که می توانید اثر انگشت خود را با اثر انگشت دیگران مقایسه کنید. در این صورت به این نتیجه خواهید رسید که هیچ دو اثر انگشتی شبیه به یکدیگر نیست.
مواد مورد نیاز:
کاغذ مقوایی سفید بدون خط ، ید بلوری ، ارلن 250 یا 125 میلی لیتری ، چراغ گاز ، گیره ، قیچی.
روش کار:
1- از یک تکه کاغذ سفید نوار باریکی ببرید به طوری که بتوان آن را از دهانه ارلن
2- با یکی از انگشتان خود به انتهای نوار کاغذی محکم فشار آورید.
3- به اندازه نصف یک قاشق کوچک چای خوری از بلورهای ید در انتهای ارلن بگذارید سپس به آرامی آن را با شعله چراغ در زیر هود گرم کنید تا ید بخار شود می توانید از شعله پخش کن استفاده کنید.
4- با کمک گیره نوار کاغذی را به درون ارلن هدایت کنید.
5- با چسباندن نوار چسب شفاف بر روی اثر انگشت خود ، از آن محافظت کنید.
واکنش های شیمیایی:
چربی، اسیدهای چرب و سدیم کلرید ( نمک خوراکی) از جمله مواد شیمیایی هستند که از منافذ پوست به صورت عرق خارج می شود ترشح این چربی ها یک ساز و کار طبیعی برای نرم و مرطوب نگه داشتن پوست است.
هنگامی یک اثر انگشت به وجود می آید که مواد چرب موجود در آن بر جای بماند ید در مواد چرب حل می شود و با آن ها واکنش شیمیایی انجام می دهد و به رنگ قهوه ای در می آید. بنابراین اگر ، بخارهای ید بتوانند با چربی برجا امانده از پوست دست تماس پیدا کنند طرح اثر انگشت به صورت خطوطی از سطح انگشت بر روی کاغذ سفید آشکار خواهد شد.
منبع : brogford .c.l: summerlin.L.R
Chemical Activies .ASC , 1998 , p.193
طنز شیمی
اتم
میشه اتم رو حس کرد در هر مکان تازه
تو پیچ و تاب فرمول یا واکنشی ساده
منفی بشه یا مثبت اتم دارد فراوون
به مولکولها ارادت تو لایه هاش داره اون
الکترون فراوون هی میره اینور ، اونور
این کار شده عادت میشه بگی از دالتون
آن حرف نیمه ناقص که ای اتم کوچولو
تا که آید از یادت نه میری از این دنیا
نه مادری زایدت نه میشه تجزیت کرد
خدا کند زیادت یه وقت نری ولایت
دلم کنه هوایت آخه خیلی مهمی
دلتون بشه فدایت
«گاهنامه ش » انسان مانند رودخانه است هر چه عمیق تر باشد ، آرام تر است. ( منتسکیو)
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
راه رفتن روی آب
شنیدن برخی کرامات و یا داستان های مرتاض های هندی گاهی اوقات انسان را قلقلک می دهد که :
« چه می شد من هم می توانستم روی آب راه بروم؟ » کار چندان سختی نیست ما به شمار می آموزیم.
یکی از راه های کم هزینه تولید یک ماده غیر نیوتنی ، استفاده از آرد ذرت است. آرد ذرت را به یک فنجان آب اضافه کنید و آن را به آرامی هم بزنید. بعد از مدتی یک مایع کرم مانندی با رنگ روشن به دست می آید.
حال برای اینکه این ماده را آزمایش کنید می توانید از راه های زیر استفاده کنید: اگر روی سطح سیال با انگشتان ضربه بزنید یا به طور ناگهانی ظرف را وارونه کنید عکس العمل سیال درون ظرف بیشتر مانند جامدات است تا مایعات.
رفتارهای مهربانانه تر مانند این که به آرامی قاشقی را در سیال فرو کنید باعث می شود رفتار سیال شبیه مایعات باشد.
اگر بخواهید قاشق را به تندی از مایع خارج کنید باز هم مایع حالت جامد به خود می گیرد.
بازی جالب تری که می توانیم با این سیال انجام دهید راه رفتن روی آن است چون بخشی از این سیال را آب تشکیل می دهد پس پر بیراه نیست که بگوییم شما با این روش دارید روی آب راه می روید.
با درست کردن حجم بیشتری از این سیال و ریختن آن درون یک تشت می توانید راه رفتن روی یک مایع را تجربه کنید کافی است از روی آن رد شوید فقط یادتان باشد که با سرعت از روی آن رد شوید تا سیال حالت جامد به خود بگیرد.
به جز راه رفتن روی آن سیال غیر نیوتنی کاربردهای دیگری هم دارد. یکی از این کاربردها در تهیه لباس های ضد گلوله است. دانشمندان در تلاشند با کمک این مواد لباس ضد گلوله بسازند زیرا سیالات غیر نیوتنی انرژی گلوله را به راحتی جذب می کنند و از طرف دیگر قابل انعطاف هستند و مانع از حرکت بدن نمی شوند.
«گاهنامه ش » آن که پرنده نیست نباید بر پرتگاه ها آشیان سازد. ( نیچه )
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
چطور انفجار ترقه ای درست کنید؟
روش کار: در یک بطری سودا را برداشته و دهانه بطری را روی شعله بگیرید انفجار شدیدی به وقوع می پیوندد.
مواد مورد نیاز : منبع هیدروژن و اکسیژن و یک بطری سودا
چطور ؟
کارهای هیدروژن و اکسیژن را قبل از شروع آزمایش در بطری وارد کرده و در آن ببندید دور بطری را با سلفون یا نوار چسب اسکاچ بپوشانید این عمل برای این است که اگر بطری در هنگام آزمایش شکست ذرات شیشه پخش نشود.
پیشنهادات: وقتی که نسبت حجمی هیدروژن و اکسیژن دو به یک باشد انفجار با ماکزیمم شدت خود اتفاق خواهد افتاد البته با نسبت های دیگر اکسیژن و هیدروژن نیز انفجار صورت می گیرد ولی شدت انفجار زیاد نخواهد بود هیدروژن خالص به تنهایی در مقابل شعله می سوزد ولی انفجار تولید نمی کند مصرف شیشه سودا بهتر از شیشه معمولی می باشد زیرا خطر شکستن آن در اثر انفجار کمتر است .
چطور یک تصویر عجیب رو بکشید .
روش کار تصویر عجیب:
شما تصمیم می گیرید که تصویر فردی را رسم کنید. برای این منظور یک ورق کاغذ نقاشی بر می دارید و صورت شخص را می کشید . شما دارای دو ظرف رنگ هر یک با یک قلم موی مخصوص به خود هستید. صورت را با یک قلم مو و موی سر را با قلم موی دیگر رسم می کنید. تصویر به رنگ صورتی کم رنگ است وقتی آن را روی شعله شمع گرم کنید صورت به رنگ سبز متمایل به آبی پر رنگ و موی سر به رنگ بنفش پر رنگ در می آید.
مواد مورد نیاز:
چند کریستال 11 هیدراته که در آب حل شده و در ظرف اول قرار دارد چند کریستال ( کلروکبالت )
( استات کبالت 11 که در آب حل شده و در ظرف رنگ دوم قرار می گیرد. )
پیشنهادات:
چنان چه تصویر ظاهر شده را روی بخار آب قرار دهید تصویر به رنگ صورتی اول بر می گردد می توان تصویر رنگی زیبایی از گورخر را نیز رسم نمود. بدین طریق که روی یک کاغذ طرح بدون گور خر را بکشید و نوارهای بدنش را نیز رسم کنید نوارها به طور متناوب با محلول غلیظ کلروآنتیموان ومحلول غلیظ استات سرب ترسیم می شود. کاغذ را در ظرف شیشه ای در معرض دید کامل حضار قرار دهید. سپس گاز هیدروژن سولفوره را از درون ظرف شیشه ای عبور دهید . نوارها به طور متناوب نارنجی و سیاه دیده می شود . البته گاز هیدروژن سولفوره یک گاز سمی است و باید از استنشاق آن جلوگیری شود.
«گاهنامه ش » علم را از هر که باشد بیاموزید گر چه خود او بدان عمل نکند. ( جعفر بن محمد الصادق ( ع) )